या पानावर
- मराठी येत असूनही तपशील का गळतात
- Note-taking ची मूळ पद्धत
- Note-taking चं उदाहरण (housing dialogue)
- मराठीतले नेमके अडथळे आणि त्यांचा सराव
- अडखळलात तर काय करायचं
- 4 ते 6 आठवड्यांचा सराव आराखडा
- YouTube वरचे मोफत मराठी सराव व्हिडिओ कसे वापरायचे
- परीक्षेच्या दिवसाची तयारी (खोली आणि उपकरणं)
- नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मराठी येत असूनही तपशील का गळतात
समजण्यात अडचण नसते. शाळेतल्या पालक-शिक्षक भेटीतलं इंग्रजी कळतं, विम्याच्या दाव्याचा फोनही कळतो. घसरण होते ती segment संपल्यावर तोंड उघडल्यावर. सुमारे 35 शब्दांच्या एका तुकड्यात डॉक्टर दोन तपासण्या, एक कालावधी आणि एक अट सांगून मोकळा होतो, आणि हे चारही भाग क्रम बदलून औपचारिक मराठीत बाहेर काढायचे असतात.
मराठी घरात बोलणाऱ्यांची तयारी नेमकी इथेच कमी पडते. भाषा येते म्हणून सराव पुढे ढकलला जातो. त्यात मराठी सराव-सामग्री कमी असल्याने हिंदी व्हिडिओवर वेळ मारून नेण्याचा मोह होतो, आणि सरावातून आलेलं हिंदी वळण परीक्षेच्या दिवशी तोंडून बाहेर येतं.
गुणांकन वजावटीचं आहे आणि NAATI तीन निकष सांगतं: accuracy (अचूकता), quality of language (भाषेचा दर्जा) आणि quality of delivery (बोलण्याचा ओघ). omission (माहिती गळणं), addition (नसलेलं जोडणं) आणि distortion (अर्थ बदलणं) या accuracy मधल्या चुका, तर अडखळणं quality of delivery मध्ये मोजलं जातं. मराठी अलंकारिक असण्याची गरज नाही; पण कागदावर टिपलेले तपशील परत आले नाहीत तर accuracy चे गुण जातात.
Note-taking ची मूळ पद्धत
ऐकलेलं सगळं लिहून काढणं म्हणजे नोट्स नव्हे. लिहीत बसलात की ऐकणं थांबतं आणि segment चा शेवट हुकतो. विसरलं तर परत मिळवता येणार नाही तेवढंच लिहायचं: आकडे, नकार, याद्या, नावं आणि अटी.
- आकडे मापासकट: 2 wk, 4 wk rent, 7 days. नुसतं 2 लिहिलं तर ते आठवडे की दिवस हे आठवत नाही.
- नकार ठळक खुणेने: ✗ rental history. हो-नाही उलटलं की तो distortion ठरतो.
- याद्या उभ्या, एका ओळीत एक गोष्ट. परीक्षक त्या मोजतो; चारपैकी तीनच आली तर फरक दिसतो.
- अटी बाणाने जोडा: if ✗ history → character ref. अट गळाली की सल्ल्याचा अर्थ बदलतो.
- नावं ऐकू येतील तशी इंग्रजीत: Centrelink, Medicare, Tarneit. देवनागरीकरण करत बसू नका.
- संक्षेप परत वाचताना ओळखू येतील असे ठेवा: mth लिहा, mo नको.
- ↑ आणि ↓ फक्त वाढ-घटीसाठी. "much worse" शब्दांतच लिहा; तो जास्त त्रास आहे, मोठा आकडा नाही.
- जी भाषा वेगात लिहिता येते तीच वापरा. एकाच पानावर दोन्ही लिपी चालतात, कारण नोट्स कोणी तपासत नाही.
Note-taking चं उदाहरण (housing dialogue)
खाली भाड्याच्या अर्जाच्या सराव dialogue मधला एक segment आहे: एजंट bond म्हणजे काय, तो कुठे ठेवला जातो आणि कधी परत मिळतो ते सांगतो. segment खाली नोट्सचा नमुना आणि तिचं कारण. याच dialogue चे बाकीचे segments आणि इतर नऊ विषयांचे dialogue workbook मध्ये आहेत.
भाड्याच्या अर्जाच्या सराव dialogue मधला segment 7, इंग्रजीतून मराठीत. एजंट bond समजावून सांगतो, आणि सुमारे 35 शब्दांत एक आकडा, एक अट आणि एक नकार येतो. "तुम्ही काय ऐकलं" वाचून तुम्ही स्वतः काय लिहिलं असतं ते आधी ठरवा, मग नोट्सचा नमुना पहा.
Real Estate Agent (EN)The bond is usually four weeks' rent, held by a state government authority. It's returned in full when you move out if there's no damage. The landlord cannot hold it personally.
bond ~4 wk rent w/ state govt (✗ landlord) back full @ move-out if ✗ damage
पहिली ओळ आकडा: bond ~4 wk rent. ~ म्हणजे "साधारणपणे" आणि wk म्हणजे आठवडा; नुसतं 4 लिहिलं तर ते आठवडे की दिवस हे नंतर आठवत नाही. दुसरी ओळ तो कोणाकडे राहतो ते: w/ म्हणजे with, राज्य सरकारच्या यंत्रणेकडे, आणि कंसातला ✗ landlord हा नकार, घरमालक तो स्वतःकडे ठेवू शकत नाही. असा नकार दबावाखाली सहज उलटतो, म्हणून त्याला स्वतःची खूण. तिसरी ओळ परतावा: back full @ move-out, @ म्हणजे "त्या वेळी", घर सोडताना पूर्ण परत. चौथी ओळ आत सरकवलेली अट: if ✗ damage, नुकसान नसेल तर. ही अट गळाली तर "नेहमीच पूर्ण परत मिळतो" असा अर्थ होतो आणि तो distortion ठरतो.
कागदावर उरल्या त्या चार ओळी, आणि प्रत्येक शब्द संक्षेप आहे: एक आकडा (~4 wk rent), तो कोणाकडे राहतो ते आणि एक नकार (w/ state govt, ✗ landlord), परतावा (back full @ move-out) आणि त्याची अट (if ✗ damage). हे चार टिकले की वाक्यरचना थोडी अवघडलेली असली तरी accuracy चे गुण टिकतात. बोलताना मात्र आकडा मराठी रूपात सांगा: चार आठवड्यांचं भाडं.
Note-taking guide (PDF) आणि मराठी workbook
मोफत नोंदणी केल्यावर नोट्सच्या खुणा आणि संक्षेपांची यादी असलेली note-taking गाइड PDF म्हणून मिळते. आरोग्य, कायदा, Centrelink अशा दहा dialogues चे segment-निहाय नोट-नमुने आणि त्यांचं मराठी स्पष्टीकरण असलेली workbook app मध्ये लगेच वाचता येते.
मराठीतले नेमके अडथळे आणि त्यांचा सराव
NAATI च्या प्रकाशित CCL भाषा-धोरणात मराठीची स्वतंत्र नोंद आहे आणि तिथे काय अपेक्षित आहे ते स्पष्ट लिहिलेलं आहे; बहुतेक तयारी-साइट्स ती सांगत नाहीत. खालचं कोष्टक त्यातले मुद्दे सरावाच्या भाषेत मांडतं. मूळ पान: NAATI चं CCL भाषा-धोरण.
| कुठे घसरतं | काय सराव करायचा |
|---|---|
| आदरार्थी बहुवचन | डॉक्टर, अधिकारी, घरमालक यांना "तुम्ही" आणि तिसऱ्या पुरुषात "ते" ही अपेक्षा धोरणात स्पष्ट आहे, आणि पातळी चुकली तर quality of language (भाषेचा दर्जा) मध्ये गुण जातात. एक dialogue फक्त संबोधनाकडे लक्ष देऊन पुन्हा बोला आणि पातळी कुठे घसरते ते तपासा. |
| लिंग आणि वचनानुसार क्रियापद | मी अर्ज केला, मी गोळ्या घेतल्या, मी औषध घेतलं. दिवसाला दहा वाक्यं, प्रत्येक वेळी कर्म बदलून, मोठ्याने बोला. धोरण चुकीच्या अनेकवचनाचं उदाहरणही देतं: कात्र्या नव्हे, कात्री. |
| आकडे, वेळ आणि क्रम | 100,000 म्हणजे एक लाख, 3:30 म्हणजे साडेतीन, first म्हणजे पहिला. धोरणानुसार इंग्रजी रूपं वापरली तर गुण जातात. उलट दिशेला "दीड लाख" चं "one hundred and fifty thousand" अडखळल्याशिवाय यायला हवं. |
| लांब इंग्रजी वाक्य | इंग्रजीत क्रियापद वाक्याच्या मधोमध येतं, मराठीत शेवटी. 35 शब्दांचं वाक्य जसंच्या तसं एका मराठी वाक्यात कोंबू नका; दोन-तीन छोट्या वाक्यांत फोडा आणि आधी अट, मग परिणाम असा क्रम ठेवा. |
| इंग्रजी शब्द किती वापरायचे | मोजके, रुळलेले शब्द चालतात; धोरणातच doctor, internet, laptop ही उदाहरणं आहेत. पण नेहमीचा मराठी शब्द असेल तर तोच अपेक्षित: job पेक्षा नोकरी, computer पेक्षा संगणक. Centrelink, Medicare ही नावं इंग्रजीत ठेवा. |
| बोली आणि हिंदीची सवय | महाराष्ट्रातल्या बोली चालतात, पण शेजारच्या राज्यांतल्या भाषांचे शब्द वापरले तर गुण जातात, असं धोरण सांगतं. रेकॉर्डिंग ऐकताना "इलाज", "के लिए" असे शब्द पकडा आणि जागी "उपचार", "साठी" लिहून ठेवा. |
एका आठवड्यात एकच सवय हातात घ्या; एकाच वेळी सगळ्याकडे लक्ष दिलं तर बोलण्याचा ओघ जातो.
अडखळलात तर काय करायचं
segment संपेपर्यंत ऐकत राहा. मनातल्या मनात मध्येच भाषांतर सुरू केलं की शेवटचा भाग हुकतो, आणि शेवटीच बहुतेकदा अट, मुदत किंवा इशारा असतो.
- मध्येच अडखळलात तर पुन्हा सुरुवातीपासून सुरू करू नका, शेवटपर्यंत जा. स्वतःच्या दुरुस्त्यांचेही गुण quality of delivery (बोलण्याचा ओघ) मध्ये जातात.
- शब्द आठवत नसेल तर अर्थ सांगणारं छोटं वर्णन वापरा आणि पुढे सरका. गप्प बसण्यापेक्षा ते चांगलं.
- जे ऐकलं नाही ते तर्काने भरून काढू नका; तशी जोडलेली माहिती addition ठरते.
- स्वतःचं रेकॉर्डिंग ऐका आणि काय गळलं ते मोजा. न मोजता पुढे गेलात तर तीच माहिती पुन्हा गळते.
आणि एक व्यावहारिक गोष्ट: पहिला dialogue वाईट गेला असं वाटलं तरी तो डोक्यात घोळवू नका. दुसऱ्या dialogue ला 45 पैकी 29 ची स्वतंत्र अट असते, आणि चिंतेत दुसराही सोबत बुडतो.
4 ते 6 आठवड्यांचा सराव आराखडा
किती आठवडे लागतील याचा ठरलेला आकडा नाही; "दहा दिवसांत पास" असे दावे एकेका माणसाचे अनुभव आहेत, नियम नाहीत. खालचा आराखडा रोज अर्धा-पाऊण तास मिळेल असं गृहीत धरतो.
- आठवडा 1, बेसलाइन: एक पूर्ण dialogue वेळ लावून करा आणि रेकॉर्ड करा. स्वतःचं उत्तर ऐकून काय गळलं आणि अर्थ कुठे बदलला ते मोजून लिहा.
- आठवडा 1 ते 2, फक्त नोट्स: ऑडिओ ऐका आणि भाषांतर न करता नोट्स घ्या. मग कागदाकडे बघून काय आठवतंय ते सांगा.
- आठवडा 2 ते 3, कमकुवत विषय: आरोग्य, कायदा आणि समाजसेवा (Centrelink, myGov) हे विषय जड जातात. दिवसाला एक dialogue, दोन्ही दिशांना, आणि त्या विषयातले शब्द बोलून पाठ करा.
- आठवडा 3 ते 4, दहाही विषय: आवडता विषय येईल असं गृहीत धरू नका; प्रत्येक संवादात 45 पैकी 29 ची अट वेगळी ओलांडावी लागते.
- आठवडा 4 ते 5, पूर्ण mock: दोन dialogues सलग, मध्ये न थांबता. सातत्याने 63 च्या वर जात असाल तरच तारीख बुक करा.
- शेवटचा आठवडा, उजळणी: नवीन विषय काढू नका. रोज एक dialogue, उपकरणांची चाचणी आणि पुरेशी झोप. परीक्षेच्या 8 दिवस आधीपर्यंत reschedule मोफत आहे, त्यामुळे तयारी नसेल तर तारीख पुढे ढकला.
हा आराखडा चालवायला रोज नवा dialogue लागतो. मोफत Starter मध्ये एक पूर्ण mock test आणि एक सराव सत्र आहे, आणि प्रत्येक segment वर काय गळलं ते समोर दिसतं.
मोफत mock test द्याYouTube वरचे मोफत मराठी सराव व्हिडिओ कसे वापरायचे
प्रत्येक व्हिडिओत एक पूर्ण dialogue असतो आणि प्रत्येक segment नंतर countdown येतो: ऑडिओ थांबतं, तुम्ही मोठ्याने भाषांतर करता, मग पुढचा segment येतो.
- पहिल्या फेरीत व्हिडिओ थांबवू नका किंवा मागे नेऊ नका; खऱ्या परीक्षेत एका dialogue मध्ये एकच segment दंडाशिवाय पुन्हा ऐकता येतो.
- फोनवर स्वतःचं उत्तर रेकॉर्ड करा आणि व्हिडिओतल्या मजकुराशी ताडून पहा. गळलेले तपशील तिथेच सापडतात.
- एकच dialogue दोनदा करा: पहिल्यांदा नोट्ससह, दुसऱ्यांदा नोट्सशिवाय.
- तयारी आणि note-takingवरचे व्हिडिओ इंग्रजीतल्या NAATI CCL Preparation playlist मध्ये आहेत.
मराठी सराव व्हिडिओ
नवे सराव व्हिडिओ
परीक्षेच्या दिवसाची तयारी (खोली आणि उपकरणं)
NAATI CCL फक्त ऑनलाइन होते आणि proctoring दुरून केलं जातं, म्हणजे तुमची खोली हाच परीक्षा हॉल आहे. NAATI जी उपकरणं सांगतं ती आदल्या दिवशी तपासा.
- camera, microphone आणि speakers असलेला laptop; headset चालत नाही, म्हणून खोलीतला प्रतिध्वनी आधीच तपासा.
- दुसरा camera म्हणून फोन किंवा टॅबलेट, चार्ज केलेला आणि स्थिर जागी ठेवलेला.
- इंटरनेट किमान 10 Mbps download आणि 1.5 Mbps upload.
- पेन आणि कोरा कागद हाताशी, आणि टेबलावर दुसरं काहीही नाही.
- मोठ्याने बोलावं लागतं, म्हणून घरातल्यांना आधी सांगा; शेजारच्या खोलीतला TV सुद्धा रेकॉर्डिंगमध्ये येतो.
बुकिंग myNAATI खात्यातून होतं आणि निकाल चार ते सहा आठवड्यांत ईमेलने येतो. EOI ची घाई असेल तर तारीख त्या हिशोबाने आधीच धरा.