आदरार्थी बहुवचन: "तुम्ही" आणि "ते"
इंग्रजीच्या एका "you" साठी मराठीत तू, तुम्ही आणि आपण असे तीन पर्याय आहेत, आणि NAATI च्या मराठी नोंदीत आदरार्थी बहुवचनाची अपेक्षा स्पष्ट लिहिली आहे. डॉक्टर, अधिकारी, वयाने मोठी व्यक्ती: यांना "तुम्ही", आणि क्रियापदही त्यानुसार — तुम्ही आलात, तुम्ही सांगा. तिसऱ्या पुरुषातही तेच. सराव करताना संपूर्ण segment भर तीच पातळी टिकते का, ते तपासा.
लिंगानुसार क्रियापद, आणि एकवचन-अनेकवचन
मराठीत क्रियापद कर्त्याच्या, आणि निर्जीव वस्तूंच्याही, लिंगानुसार बदलतं; इंग्रजी हे कधीच मागत नाही. NAATI ची नोंद हेही सांगते आणि चुकीच्या अनेकवचनाचं उदाहरणही देते: "a pair of scissors" म्हणजे "कात्र्या" नव्हे, "कात्री". मी अर्ज केला, मी गोळ्या घेतल्या, मी औषध घेतलं. ही जुळणी विचार न करता जमेपर्यंत मोठ्याने सराव करा.
आकडे, वेळ आणि क्रम मराठीत सांगणं
NAATI च्या मराठी नोंदीनुसार आकडे, क्रमवाचक शब्द, वेळ आणि अपूर्णांक मराठी रूपांतच सांगायचे असतात; इंग्रजी रूपं वापरली तर गुण जातात. म्हणजे 100,000 ला एक लाख, 10,000,000 ला एक कोटी, first ला पहिला, 3:30 ला साडेतीन आणि 3:45 ला पावणेचार. उलट दिशेला "दोन लाख" चं "two hundred thousand" व्हायला हवं; गट चुकला की ती अर्थविकृती ठरते.
इंग्रजी शब्द नेमके किती चालतात
रोजच्या मराठीत रुळलेले इंग्रजी शब्द मोजक्या प्रमाणात चालतात. NAATI च्या मराठी नोंदीत weekend, manager, doctor, internet, laptop, microwave अशी उदाहरणंच दिली आहेत, विशेषतः वैज्ञानिक, वैद्यकीय आणि तांत्रिक विषयांत किंवा नेमका मराठी शब्द नसेल तेव्हा. पण नेहमीचा मराठी प्रतिशब्द असेल तर तोच अपेक्षित आहे: job पेक्षा नोकरी किंवा काम, computer पेक्षा संगणक. Centrelink, Medicare, AVO सारखी नावं मात्र इंग्रजीतच ठेवा आणि गरज पडली तर तीन-चार शब्दांचं मराठी स्पष्टीकरण जोडा (AVO म्हणजे संरक्षण आदेश).
प्रादेशिक बोली आणि शेजारच्या भाषांची सीमा
महाराष्ट्रातल्या बोलींबद्दल हे धोरण उदार आहे: वऱ्हाडी, मराठवाडी किंवा मालवणी वळण असलं तरी महाराष्ट्रातल्या सामान्य माणसाला ते समजत असेल तर गुण जात नाहीत. पण शेजारच्या राज्यांत बोलल्या जाणाऱ्या भाषांचे शब्द वापरले तर मात्र गुण जातात, असं तेच धोरण सांगतं. मराठी सामग्री कमी पडते म्हणून हिंदी व्हिडिओंवर सराव करणाऱ्यांसाठी हा इशारा मोठा आहे: सरावातून हिंदी वळण आत शिरतं आणि परीक्षेच्या दिवशी तेच बाहेर येतं.